O sector da xardinaría reúne realidades empresariais moi diferentes. Grandes compañías e pequenas e medianas empresas comparten un mesmo marco laboral, mais non necesariamente a mesma estrutura de custos, a mesma clientela nin a mesma capacidade para trasladar os incrementos derivados da negociación colectiva.
Para AGAEXAR, recoñecer esta diversidade é imprescindible para construír un convenio equilibrado, sostible e verdadeiramente representativo do conxunto do sector.
Falar de xardinaría en España é falar, en gran medida, de pequenas e medianas empresas. Empresas especializadas, moitas delas cunha longa traxectoria, que crean e manteñen xardíns e espazos verdes para comunidades de propietarios, empresas, hoteis e clientela particular, e que xeran emprego e coñecemento profesional nos seus territorios.
Xunto a elas operan grandes compañías, con estruturas empresariais e modelos de negocio diferentes e cunha importante presenza nos contratos públicos de conservación e mantemento de zonas verdes.
Ambas as realidades forman parte do sector, son lexítimas e deberían atopar reflexo no marco colectivo que regula as súas relacións laborais.
Unha cuestión que vai máis alá dos salarios
O debate sobre o convenio colectivo de xardinaría non pode reducirse unicamente a canto aumentan os salarios ou como evoluciona a xornada laboral. Existe unha cuestión anterior: quen participa na negociación e ata que punto as distintas realidades empresariais do sector teñen capacidade efectiva para trasladar as súas necesidades á mesa negociadora.
As regras de lexitimación empresarial para a negociación colectiva cambiaron de maneira relevante en 2011. Ata entón, nos convenios sectoriais a representación empresarial estaba vinculada a acadar unha determinada porcentaxe tanto de empresas como de persoas traballadoras.
A reforma introducida polo Real decreto lei 7/2011 incorporou unha nova vía de lexitimación: tamén poden participar na negociación as asociacións empresariais que, no ámbito correspondente, dean ocupación ao 15 % das persoas traballadoras afectadas, aínda que non acaden a porcentaxe de empresas esixida pola outra vía de representación. Esta previsión continúa recollida no artigo 87.3.c do Estatuto dos Traballadores.
Nun sector como o da xardinaría, onde conviven un elevado número de pemes con compañías de gran tamaño e cadros de persoal moi superiores, AGAEXAR considera necesario reflexionar sobre como estas regras se traducen na representación efectiva das distintas realidades empresariais.
Non se trata de negar a lexitimidade das grandes empresas nin das organizacións que as representan. Tampouco de cuestionar o papel das organizacións sindicais ou a necesaria mellora das condicións laborais das persoas traballadoras.
Trátase de preguntarnos se un marco laboral común pode ser verdadeiramente eficaz cando unha parte substancial do tecido empresarial sente que as súas circunstancias específicas apenas atopan espazo na negociación.
Dúas realidades empresariais baixo un mesmo convenio
Unha das diferenzas máis relevantes atópase no propio mercado ao que se dirixen as empresas.
Unha parte importante da actividade das grandes compañías está vinculada a contratos e licitacións das Administracións Públicas. As pemes especializadas en xardinaría, pola contra, teñen unha presenza especialmente significativa no mercado privado: comunidades de propietarios, hoteis, empresas, particulares e outra clientela.
Esta diferenza importa.
Cando aumentan os custos laborais, a capacidade e os tempos para trasladalos ao prezo final non son necesariamente iguais nun contrato público que en centos de relacións comerciais con clientela privada.
Para unha peme intensiva en man de obra, calquera incremento significativo de custos obriga a mellorar a produtividade, reducir marxes ou repercutir o incremento na súa clientela. E facelo non sempre resulta sinxelo nun mercado competitivo.
Por iso, unhas mesmas condicións poden producir efectos económicos diferentes dependendo da dimensión, da estrutura e da carteira de clientes de cada empresa.
Defender as condicións laborais e protexer o tecido empresarial son obxectivos compatibles
AGAEXAR quere deixar clara unha cuestión: reivindicar unha maior consideración das pemes na negociación colectiva non significa cuestionar o progreso das condicións laborais das persoas traballadoras.
O emprego de calidade necesita empresas sostibles.
E as empresas sostibles necesitan un marco laboral que permita mellorar as condicións das persoas profesionais sen comprometer a súa competitividade, a súa capacidade de contratación ou mesmo a súa continuidade.
Cando ambas as dimensións se separan, existe o risco de prexudicar precisamente aquilo que a negociación colectiva pretende protexer: emprego estable, profesionalización e futuro para o sector.
A xardinaría necesita empresas capaces de investir, formar, innovar, contratar e competir. Tamén necesita persoas profesionais cualificadas que atopen no sector condicións laborais dignas e perspectivas de desenvolvemento.
Non son obxectivos contrapostos.
Cara a unha negociación colectiva máis plural
A negociación colectiva debería ser, ante todo, un espazo de encontro: un lugar no que as distintas realidades que conforman un sector poidan dialogar, negociar e construír equilibrios. E na xardinaría esa pluralidade empresarial existe e debe ser recoñecida.
Desde AGAEXAR, como asociación integrada na FEEJ, defendemos a necesidade de avanzar cara a unha representación empresarial capaz de incorporar de maneira efectiva a realidade das pequenas e medianas empresas, xunto coa das grandes compañías, na construción do marco laboral do sector.
Protexer o futuro da xardinaría pasa por protexer as persoas profesionais, mais tamén por garantir a viabilidade das empresas que xeran ese emprego.
Un convenio verdadeiramente sectorial debe ser capaz de representar todo o sector.
Comentarios recientes